Waarom bijen belangrijk zijn — en hoe jij kunt helpen

Waarom bijen onze stille tuinhelden zijn — en hoe jij kunt helpen

Er was een moment deze week, vroeg in de ochtend, waarop ik even stil stond bij een paar bijen in de wadi. De zon viel nog schuin over het vochtige gras, en tussen de Echinacea en de Kalimeris hing een zoemend soort rust. Geen verkeersgeluid, geen scherm voor mijn neus. Alleen het zachte gebrom van bijen, driftig op zoek naar nectar. Het zijn zulke momenten die je doen beseffen: zonder deze kleine wezens zou onze tuin — en eigenlijk onze hele wereld — er heel anders uitzien.

De bij: klein dier, grote rol

Bijen zijn van levensbelang voor onze voedselketen en biodiversiteit. Ze bestuiven niet alleen bloemen in je tuin, maar ook groente- en fruitgewassen op akkers, in boomgaarden en moestuinen. Zonder bijen? Geen aardbeien, geen appels, geen courgettes. Toch gaat het al jaren niet goed met ze. Verlies aan leefgebied, pesticiden en klimaatverandering zorgen voor een dalend aantal bijensoorten in Nederland.

Inheemse planten: een paradijs voor bijen

Inheemse en biologische planten bieden precies wat bijen nodig hebben: voedsel, veiligheid en structuur. Anders dan veel sierplanten zijn inheemse soorten vaak rijk aan nectar en bloeien ze op het juiste moment in het seizoen. Denk aan de veldsalie (Salvia pratensis), die in onze bordertuin een favoriete nectarbar is geworden, of het vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) — een ware bijenmagneet.

De kracht van biologische planten zit ‘m in wat ze níet bevatten: geen schadelijke pesticiden die bijen in de war brengen of verzwakken. Je merkt het ook aan de insectendynamiek in je tuin: met een beetje geluk trekken inheemse bloemen niet alleen honingbijen aan, maar ook wilde bijen, hommels en zweefvliegen.

Doe mee aan de Nationale Bijentelling

De Nationale Bijentelling is hét moment om bij te dragen aan een beter bijenbeleid in Nederland. Het idee is simpel: je telt een half uurtje de bijen in je tuin of op je balkon, en geeft je waarnemingen door. Het helpt onderzoekers meer inzicht te krijgen in hoe het écht gaat met de bijenpopulatie.

Misschien denk je: “Ik weet niks van bijen.” Geen zorgen — de website geeft je een overzicht van de meest voorkomende soorten, en je hoeft geen expert te zijn om mee te doen.

Wat jij zelf kunt doen

Naast meedoen met de telling kun je in je tuin veel doen om bijen te helpen:

• Plant biologische, inheemse bloemen zoals veldsalie (Salvia pratensis), wilde akelei (Aquilegia vulgaris) of klokjesbloem (Campanula)
• Zorg voor een bloeiend seizoen, van het vroege voorjaar tot de late herfst
• Laat rommelhoekjes met bladeren en stengels voor overwinterende bijen
• Gebruik géén gif in je tuin
• Beplant ook boomspiegels of geveltuintjes met nectarplanten

Meer leren over bijen?

Wil je beter begrijpen hoe bijen leven en wat ze nodig hebben? De Bijenstichting heeft een gratis e-book waarmee je direct aan de slag kunt. Wil je nog een stap verder? Bekijk dan hun cursusaanbod — van bijvriendelijk tuinieren tot wilde bijen herkennen.

Laat je tuin zoemen

In onze tuin zijn de eerste bloemen van de veldsalie en het vingerhoedskruid alweer zichtbaar. De wadi bruist van het leven, en ook de kamperfoelie (Lonicera) bij de pergola trekt z’n eerste bezoekers. Het is nog pril, maar veelbelovend.

Laat je tuin een oase zijn — niet alleen voor jou, maar ook voor de bij.